ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 10
ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର କମିବାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ଏହାକୁ କିପରି ସମୂଦ୍ଧ କରାଯାଇପାରିବ
ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର କମିବାର କାରଣ ଓ ପ୍ରତିକାର
ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର କମିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମାଟିତଳେ ସଞ୍ଚିତ ଜଳର ପରିମାଣ ହ୍ରାସ ପାଇବା। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—
1. ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି, କୃଷି, ଶିଳ୍ପ ଓ ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭୂତଳ ଜଳର ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତୋଳନ।
2. ଜଙ୍ଗଲକ୍ଷୟ ହେତୁ ବୃଷ୍ଟିଜଳ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ ନକରି ଶୀଘ୍ର ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ବହିଯାଏ। ଏଥିରୁ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ହୁଏ ଓ ଭୂତଳ ଜଳର ପୁନର୍ଭରଣ କମିଯାଏ।
3. ଅତ୍ୟଧିକ କଂକ୍ରିଟ୍କରଣ ଓ ପକ୍କା ରାସ୍ତା ହେତୁ ବର୍ଷାଜଳ ମାଟି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ ନାହିଁ।
4. ବର୍ଷାର ଅନିୟମିତତା, ଜଳାଶୟ ନଷ୍ଟ ଓ ଜଳର ଅପବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ।
ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ—
1. ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ଛାତ ଓ ଭୂମିରୁ ମିଳୁଥିବା ଜଳକୁ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
2. ପୋଖରୀ, ଗଡ଼ିଆ, କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ଓ ଛୋଟ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରି ଜଳ ସଞ୍ଚୟ କରାଯିବା ଉଚିତ।
3. ମାଟି କିମ୍ବା କଂକ୍ରିଟ୍ର ଆଡ଼ିବନ୍ଧ (Check dam) ନିର୍ମାଣ କଲେ ଜଳ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
4. ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି, ଜଳଛାୟା ପରିଚାଳନା ଓ ଜଳର ସୁପରିଚାଳିତ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଓ ଜଳସମ୍ପଦ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସୁବିଧା ମିଳିପାରିଛି ? ଆମେ ଏହାର ବିକା୍ସ ଚିତ୍ତା କରିବା କାହିଁକି ଦରକାର ?
- ଜଳଛାୟା ପରିଚାଳନା (Watershed Management) କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଏହା କିପରି ଭୂତଳ ଜଳର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କେଉଁ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଛି?
- ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର। ଏଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର କାହିଁକି ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ?
- ବୃଷ୍ଟିଜଳ ସଂରକ୍ଷଣର ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନ କର