ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 10
ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସୁବିଧା ମିଳିପାରିଛି ? ଆମେ ଏହାର ବିକା୍ସ ଚିତ୍ତା କରିବା କାହିଁକି ଦରକାର ?
ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାର ସୁବିଧା ଓ ଆବଶ୍ୟକତା
ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ନଦୀଜଳ ସଞ୍ଚୟ କରି ବିଭିନ୍ନ ଜନହିତକର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
1. ନଦୀବନ୍ଧ ଓ କେନାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷିଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ଯୋଗାଇ ଚାଷବାସର ଉନ୍ନତି କରାଯାଏ।
2. ଜଳଭଣ୍ଡାରରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପାନୀୟଜଳ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ।
3. କେନାଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଜଳାଭାବଗ୍ରସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳ ପହଞ୍ଚାଯାଏ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ କେନାଲ୍ ଦ୍ୱାରା ରାଜସ୍ଥାନର ମରୁଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳ ଯୋଗାଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
4. ହୀରାକୁଦ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରାୟା ଓ ସର୍ଦ୍ଦାର ସରୋବର ନଦୀବନ୍ଧ ଏହାର ଉଦାହରଣ।
5. କିନ୍ତୁ ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାରେ ଗାଁ, ଚାଷଜମି ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଜଳାର୍ଣ୍ଣବ ହୁଏ। ଲୋକମାନେ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ଘରଦ୍ୱାର, ଜମିବାଡ଼ି ଓ ଜୀବିକା ହରାନ୍ତି। ଉଚିତ କ୍ଷତିପୂରଣ ଓ ଥଇଥାନ ନ ମିଳିଲେ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
6. ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲକ୍ଷୟ, ପରିସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ଓ ଜୈବବିବିଧତାର ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି ହୁଏ।
ତେଣୁ ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧର ବିକାଶ ସହିତ ଛୋଟ ନଦୀବନ୍ଧ, ପୋଖରୀ ଓ କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ଭଳି ବିକଳ୍ପ ଜଳସଞ୍ଚୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଦରକାର।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଗୋଟିଏ କିମ୍ଭା ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ ବିକଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
- ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟହେବାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।
- ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦର ଅଂଶୀଦାରମାନେ କିଏ ? ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷାରେ ଏମାନଙ୍କର ଭୂମିକା କଂଶ ?
- ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ । କ୍ଷୁଦ୍ର ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା କିପରି ଉପଯୋଗୀ ?
- 3R ନୀତି କ’ଣ ? ଏହାଦ୍ୱାରା ଆମର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦମାନଙ୍କର କିପରି ସୁରକ୍ଷା ହୋଇପାରିବ ଦର୍ଶାଅ