ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 5
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ । ଅକ୍ସିନ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ
ଅକ୍ସିନ୍ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଭିଦ ହର୍ମୋନ୍ ଯାହାକି ଉଦ୍ଭିଦର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
1. **କୋଷ ବିଭାଜନ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକରଣ:** ଅକ୍ସିନ୍ କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭାଜିତ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ବିଶେଷକରି, ଏହା କାଣ୍ଡ ଏବଂ ଚେରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଦୀର୍ଘକରଣକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦର ଲମ୍ବ ବଢ଼ିଥାଏ।
2. **ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ (Phototropism):** ଅକ୍ସିନ୍ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଉଦ୍ଭିଦର ଗତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଉଦ୍ଭିଦ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଆଲୋକ ପାଏ, ସେତେବେଳେ ଅକ୍ସିନ୍ ଆଲୋକଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ସଂଗ୍ରହିତ ହୁଏ। ଏହା ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଦୀର୍ଘକରଣକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ, ଫଳରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କା ହୋଇଯାଏ।
3. **ଅଗ୍ରାଧିକାରିତା (Apical Dominance):** ଅକ୍ସିନ୍ କାଣ୍ଡର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱୀୟ କଳିକାଗୁଡ଼ିକର ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ରୋକିଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦର ମୁଖ୍ୟ କାଣ୍ଡଟି ସିଧା ବଢ଼ିଥାଏ ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କମ୍ ହୋଇଥାଏ। ଅଗ୍ରଭାଗକୁ କାଟିଦେଲେ, ପାର୍ଶ୍ୱୀୟ କଳିକାଗୁଡ଼ିକ ବଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
4. **ଚେର ସୃଷ୍ଟି (Rooting):** ଅକ୍ସିନ୍ ଚେର ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହି କାରଣରୁ, କୃଷି ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ କୃଷିରେ ଅକ୍ସିନ୍କୁ କାଟିଥିବା ଡାଳରେ ଲଗାଇ ଚେର ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ନୂଆ ଉଦ୍ଭିଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
5. **ଫଳ ସୃଷ୍ଟି (Fruit Development):** ଅକ୍ସିନ୍ ଫଳ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ବିକାଶରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ଫୁଲରୁ ଫଳ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଫଳଗୁଡ଼ିକର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଅକ୍ସିନ୍ର ବ୍ୟବହାରିକ ପ୍ରୟୋଗ:
* କୃଷିରେ ଅକ୍ସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅଧିକ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇପାରେ।
* ଉଦ୍ୟାନ କୃଷିରେ, ଏହା ନୂଆ ଉଦ୍ଭିଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ଗଛର ଆକାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
* ଟିସୁ କଲ୍ଚରରେ (Tissue culture), ଅକ୍ସିନ୍ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ । ବାମନତା ଓ ଅତିକାୟତ୍ୱ
- ପ୍ରତିକ୍ଷେପ କ୍ରିୟା କ’ଣ? ଆମ ଶରୀରରେ ଘଟୁଥିବା ଏକକ ସିନାପ୍ଟିକ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ ବର୍ଣ୍ଣନ କରା
- ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଗଠନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।
- ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରୋଟି ସମ୍ଭବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ । ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡର ବାହ୍ୟ ଆବରଣକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ? (i) ଡୁ…
- ସୁଷୁମ୍ନା ଶୀର୍ଷକ (Medulla oblongata) ର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।