ଦ୍ୱିସଙ୍କରଣ କ’ଣ ? ଏହାଦ୍ୱାରା ମେଣ୍ଡେଲ୍ କିପରି ସ୍ୱାଧୀନ ଅପବ୍ୟୁହନ ନିୟମ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ ବୁଝାଆ |

ଦ୍ୱିସଙ୍କରଣ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଅପବ୍ୟୁହନ ନିୟମ
ଏକ ସମୟରେ ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ବିକଳ୍ପୀ ଗୁଣକୁ ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ସଙ୍କରଣକୁ ଦ୍ୱିସଙ୍କରଣ (Dihybrid cross) କୁହାଯାଏ।

1. ମେଣ୍ଡେଲ୍ ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ବିକଳ୍ପୀ ଗୁଣ ଥିବା ମଟର ଗଛ ନେଇ ଦ୍ୱିସଙ୍କରଣ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ମଞ୍ଜିର ଆକାର ଓ ରଙ୍ଗ ପରି ଦୁଇଟି ଗୁଣକୁ ଏକାସାଙ୍ଗେ ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା।

2. ତାଙ୍କ ଧାରଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ବିକଳ୍ପୀ କାରକ ପରସ୍ପରଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ବଂଶାନୁକ୍ରମରେ ଗତି କରନ୍ତି।

3. ଏକସଙ୍କରଣରେ ପ୍ରଭାବୀ ଓ ଅପ୍ରଭାବୀ ଗୁଣର ପ୍ରକାଶ ଅନୁପାତ 3:1 ଥାଏ। ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ଗୁଣ ପାଇଁ ଏହି ଅନୁପାତର ବର୍ଗ ହେବ (3:1)²।

4. F2 ପିଢ଼ିରେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଲକ୍ଷଣପ୍ରରୂପୀ ଗୁଣ ଅନୁପାତ 9:3:3:1 ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା। ଏହି ଫଳାଫଳ ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ଗୁଣର ସ୍ୱାଧୀନ ବିନ୍ୟାସକୁ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା।

5. ଏଥିରୁ ମେଣ୍ଡେଲ୍ ସ୍ୱାଧୀନ ଅପବ୍ୟୁହନ ନିୟମ ପ୍ରତିପାଦନ କଲେ। ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୋଟିଏ ଯୋଡ଼ା ବିକଳ୍ପୀ କାରକର ବଂଶାନୁକ୍ରମ ଅନ୍ୟ ଯୋଡ଼ା କାରକର ବଂଶାନୁକ୍ରମରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଅଟେ।

ଏହିପରି ଦ୍ୱିସଙ୍କରଣର 9:3:3:1 ଅନୁପାତ ସ୍ୱାଧୀନ ଅପବ୍ୟୁହନ ନିୟମର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଅଟେ।