ଏକସଙ୍କରଣ ଦ୍ୱାରା ମେଣ୍ଡେଲ୍ କିପରି ଓ କେଉଁ କେଉଁ ବଂଶାନୁକ୍ରମ ନୀତି ଓ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।

ଏକସଙ୍କରଣ ଓ ମେଣ୍ଡେଲଙ୍କ ନୀତି

ମେଣ୍ଡେଲ୍ ଗୋଟିଏ ଯୋଡ଼ା ବିକଳ୍ପୀ ଗୁଣକୁ ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ପରୀକ୍ଷାକୁ ଏକସଙ୍କରଣ (Monohybrid) ପରୀକ୍ଷଣ କହିଥିଲେ। ସେ ମଟର ଗଛର ଡେଙ୍ଗା ଓ ଗେଡ଼ା ଗୁଣକୁ ନେଇ ଏହି ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

1. ପୈତୃକ ପିଢ଼ିର ଡେଙ୍ଗା ଓ ଗେଡ଼ା ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ପରପରାଗଣ କରାଗଲା।

2. ପ୍ରଥମ ଅପତ୍ୟ ପିଢ଼ି (F1)ର ସମସ୍ତ ଗଛ ଡେଙ୍ଗା ହେଲା। ଏହାରୁ ଡେଙ୍ଗା ଗୁଣ ପ୍ରଭାବୀ ଓ ଗେଡ଼ା ଗୁଣ ଅପ୍ରଭାବୀ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଲା। F1 ଗଛଗୁଡ଼ିକରେ ଗୁଣ Tt ଭାବରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ T ପ୍ରଭାବୀ ହେତୁ t ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନଥିଲା।

3. F1 ପିଢ଼ିର ଗଛଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱପରାଗଣ କରାଯାଇ F2 ପିଢ଼ି ଉତ୍ପନ୍ନ କରାଗଲା। F2 ପିଢ଼ିରେ ଡେଙ୍ଗା ଓ ଗେଡ଼ା ଉଭୟ ଗଛ ଦେଖାଗଲା। ସେମାନଙ୍କର ଅନୁପାତ 3 : 1 ଥିଲା। ଏହାକୁ ଏକସଙ୍କରଣ ଅନୁପାତ କୁହାଯାଏ।

4. ଏହି ପରୀକ୍ଷାରୁ ମେଣ୍ଡେଲ୍ ଏକକ ଗୁଣ ନୀତି (Principle of Unit Character) ପ୍ରଣୟନ କଲେ। ଏହି ନୀତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁଣ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରକ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ।

5. ସେ ପ୍ରଭାବୀ ଗୁଣ ନୀତି (Principle of Dominance) ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣୟନ କଲେ। ଏହା ଅନୁସାରେ ଏକ ଯୋଡ଼ା ବିକଳ୍ପୀ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଭାବୀ ଗୁଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଓ ଅପ୍ରଭାବୀ ଗୁଣ ଚାପି ରହେ।

6. ପୃଥକ୍କରଣ ନିୟମ (Law of Segregation) ଅନୁସାରେ ଗୋଟିଏ ଯୋଡ଼ା ଗୁଣର ଦୁଇଟି କାରକ ଗ୍ୟାମେଟ୍ ଗଠନ ସମୟରେ ପୃଥକ୍ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ୟାମେଟ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ କାରକ ରହେ।

ଏହିପରି ଏକସଙ୍କରଣ ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ମେଣ୍ଡେଲ୍ ବଂଶାନୁକ୍ରମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦୁଇଟି ନୀତି ଓ ଗୋଟିଏ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ।