ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କ୍ଷମତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କ୍ଷମତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୪ରୁ ୩୨୮ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କ୍ଷମତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଏହା ଦେଶର ନିର୍ବାଚନକୁ ସ୍ୱାଧୀନ, ନିରପେକ୍ଷ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରେ।

1. ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସଂସଦ ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନମଣ୍ଡଳର ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ମତଦାତାଙ୍କ ନାମ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଶୋଧନ କରେ।
2. ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ସଂସଦ ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନମଣ୍ଡଳର ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ, ପରିଚାଳନା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
3. ମତଦାତାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନ ଫଟୋ ପରିଚୟ ପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଓ ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ବିଷୟରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରେ।
4. ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନ ସଂକେତ ଓ ଦଳୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ଓ ରିଟର୍ଣ୍ଣିଂ ଅଫିସର ନିଯୁକ୍ତ କରେ।
5. ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଆଦର୍ଶ ଆଚରଣ ବିଧି ଲାଗୁ କରେ ଓ ଏହା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରେ।
6. ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ଦୂରଦର୍ଶନ ଓ ଆକାଶବାଣୀରେ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ସମୟ, ଦିନ ଓ ତାରିଖ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
7. ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ମଚାରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରେ। ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ନିର୍ବାଚନୀ ଖର୍ଚ୍ଚର ହିସାବ ଦାଖଲ ନକଲେ ଦଣ୍ଡର ପରିମାଣ ଘୋଷଣା କରେ।
8. ସଂସଦ ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନମଣ୍ଡଳର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଅଯୋଗ୍ୟତା ବିଷୟରେ ଯଥାକ୍ରମେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥାଏ। ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ବିବାଦର ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ କରେ।

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ।