ରେଚନ କ’ଣ ? ବୃକ୍‌କର ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଗଠନ ଲେଖା

ରେଚନ କ’ଣ?

ଜୀବର ଶରୀରରେ ଜୀବନକ୍ରିୟା ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କ୍ଷତିକାରକ ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଶରୀରରୁ ବାହାର କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରେଚନ (Excretion) କୁହାଯାଏ।

ବୃକ୍କର ଅବସ୍ଥିତି:
1. ମଣିଷର ମଧ୍ୟଚ୍ଛଦାର ଠିକ୍ ତଳକୁ ଉଦରଗହ୍ୱର ଭିତରେ ମେରୁଦଣ୍ଡର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ବୃକ୍କ ଅବସ୍ଥିତ।
2. ବୃକ୍କର ଆକୃତି ପ୍ରାୟ ଶିମ୍ବ ମଞ୍ଜି ପରି।

ବୃକ୍କର ଗଠନ:
1. ସୁସ୍ଥ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ବୃକ୍କର ଲମ୍ବ 10–12 ସେ.ମି., ପ୍ରସ୍ଥ 5–7 ସେ.ମି. ଓ ମୋଟେଇ ପ୍ରାୟ 3 ସେ.ମି. ହୋଇଥାଏ।
2. ବୃକ୍କର ଭିତର ପାଖର ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନକୁ ହାଇଲମ୍ କୁହାଯାଏ। ହାଇଲମ୍ ଦେଇ ବୃକ୍କୀୟ ଧମନୀ, ଶିରା ଓ ମୂତ୍ରସାରଣୀ ବୃକ୍କ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
3. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍କରେ 10 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୃକ୍କୀୟ ନଳିକା ବା ନେଫ୍ରନ୍ ରହିଥାଏ।
4. ପ୍ରତ୍ୟେକ ନେଫ୍ରନ୍‌ର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ କପ୍ ଆକୃତିର ଥାଏ, ଯାହାକୁ ବାଓମ୍ୟାନ୍‌ସ କ୍ୟାପସୁଲ୍ କୁହାଯାଏ।
5. ବାଓମ୍ୟାନ୍‌ସ କ୍ୟାପସୁଲ୍‌ରେ ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ ନାମକ କୈଶିକାଗୁଚ୍ଛ ରହିଥାଏ। ଏହା ରକ୍ତଛଣା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଅତଏବ, ବୃକ୍କ ନେଫ୍ରନ୍‌ମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ରକ୍ତରୁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଅଲଗା କରି ମୂତ୍ର ଗଠନ କରେ।