ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 9
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ । ଅମ୍ଳବର୍ଷା
ଅମ୍ଳ ବର୍ଷା ଏକ ପ୍ରକାର ବର୍ଷା ଯାହାକି ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ପ୍ରଦୂଷକ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମଣିଷକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥା କଳକାରଖାନା ଓ ଗାଡ଼ି ମୋଟରରୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ (Sulfur Dioxide) ଓ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ (Nitrogen Oxides) ଗ୍ୟାସ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ।
ଏହି ଗ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ସହିତ ମିଶି ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ (Sulfuric acid) ଓ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଏସିଡ୍ (Nitric acid) ଭଳି ଅମ୍ଳ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଏହି ଅମ୍ଳଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷା ଜଳ ସହିତ ମିଶି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଖସି ଆସିଥାନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଅମ୍ଳ ବର୍ଷା କୁହାଯାଏ।
ଅମ୍ଳ ବର୍ଷାର ପ୍ରଭାବ ସ୍ୱରୂପ ଜଙ୍ଗଲ, ଘାସ ପଡ଼ିଆ ଓ ଫସଲ କ୍ଷେତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ମାଟିର ଉର୍ବରତାକୁ କମାଇବା ସହ ଜଳାଶୟକୁ ଦୂଷିତ କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ଅମ୍ଳ ବର୍ଷା ମାର୍ବଲ୍ ପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରାଜିକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ।
ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କଳକାରଖାନା ଓ ଗାଡ଼ିମୋଟରରୁ ବାହାରୁଥିବା ପ୍ରଦୂଷକ ଗ୍ୟାସର ପରିମାଣକୁ କମାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଗଛ ଲଗାଇବା ସହିତ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ସମସ୍ତେ ସଚେତନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
**ଅମ୍ଳ ବର୍ଷା ହେବାର କାରଣ:**
* କଳକାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ଧୂଆଁ
* ଗାଡ଼ିମୋଟରରୁ ବାହାରୁଥିବା ଧୂଆଁ
* ଜଙ୍ଗଲରେ ଲାଗୁଥିବା ନିଆଁ
* ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର
**ଅମ୍ଳ ବର୍ଷାର କୁପ୍ରଭାବ:**
* ମାଟିର ଉର୍ବରତା ହ୍ରାସ
* ଜଳାଶୟ ପ୍ରଦୂଷଣ
* ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଫସଲ ନଷ୍ଟ
* ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରାଜିର କ୍ଷତି
* ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ
**ଅମ୍ଳ ବର୍ଷାକୁ କିପରି ରୋକାଯାଇପାରିବ:**
* ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ଗ୍ୟାସର ନିର୍ଗମନକୁ କମ୍ କରିବା
* ଅଧିକ ଗଛ ଲଗାଇବା
* ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ସମ୍ପକକୁ ଦେଖି ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହ ସମ୍ପକିତ ଶବ୍ଦଟି କ’ଣ ହେବ ଲେଖା କାବନ : ସ୍ଥୁଳ ପୋଷକ : : ମାଙ୍ଗାନିଜ :
- ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ । ଦଶ ପ୍ରତିଶତ ନିୟମ ବୁଝାଅ।
- ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ । ସ୍ଥୁଳ ପୋଷକ
- ଜୈବପରିବର୍ଦ୍ଧନ (Biomagnification) କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି ଶୀର୍ଷ ଭକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ?
- ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ । ତାପଗତି ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଥମ ନିୟମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।