ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 10
ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆଇନ ଓ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର।
ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆଇନ ଓ ନୀତି
ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଇନ ଓ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି।
1. ଜଙ୍ଗଲ ଆଇନ, 1927 (Forest Act, 1927): ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା, ପରିଚାଳନା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା।
2. ବନ୍ୟଜୀବ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, 1972 (Wildlife Protection Act, 1972): ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ଶିକାର ଓ ଅବୈଧ ବ୍ୟବହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଆଇନ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର 1991 ମସିହାରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା।
3. ଜାତୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ନୀତି, 1988 (National Forest Policy, 1988): ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା, ବୃଦ୍ଧି ଓ ଜନହିତରେ ଏହାର ସକାରାତ୍ମକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା।
4. IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) ବିପନ୍ନ ଜାତିର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିଲୁପ୍ତ, ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ, ଅସୁରକ୍ଷିତ, ଦୁର୍ଲଭ ଓ କମ୍ ଜଣାଶୁଣା ଜାତିରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି।
5. IUCN ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ରେଡ୍ ଡାଟା ବୁକ୍ (Red Data Book) ରେ ବିପନ୍ନ ଜାତିମାନଙ୍କର ତାଲିକା ରହିଛି। ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ଆଇନ, ନୀତି, ଜନସଚେତନତା ଓ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ଭବ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରୁ ଅପସରି ଯିବାର କିଛି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ'ଣ?
- ଗୋଟିଏ କିମ୍ଭା ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ ବିକଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
- ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କେଉଁ କେଉଁ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି?
- ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କେଉଁ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଛି?
- ନିମ୍ନୋକ୍ତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖା ଅସୁରକ୍ଷିତ ଜାତି