ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 10

ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆଇନ ଓ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର।

ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆଇନ ଓ ନୀତି

ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଇନ ଓ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି।

1. ଜଙ୍ଗଲ ଆଇନ, 1927 (Forest Act, 1927): ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା, ପରିଚାଳନା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

2. ବନ୍ୟଜୀବ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, 1972 (Wildlife Protection Act, 1972): ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ଶିକାର ଓ ଅବୈଧ ବ୍ୟବହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଆଇନ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର 1991 ମସିହାରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା।

3. ଜାତୀୟ ଜଙ୍ଗଲ ନୀତି, 1988 (National Forest Policy, 1988): ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା, ବୃଦ୍ଧି ଓ ଜନହିତରେ ଏହାର ସକାରାତ୍ମକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

4. IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) ବିପନ୍ନ ଜାତିର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିଲୁପ୍ତ, ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ, ଅସୁରକ୍ଷିତ, ଦୁର୍ଲଭ ଓ କମ୍ ଜଣାଶୁଣା ଜାତିରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି।

5. IUCN ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ରେଡ୍ ଡାଟା ବୁକ୍ (Red Data Book) ରେ ବିପନ୍ନ ଜାତିମାନଙ୍କର ତାଲିକା ରହିଛି। ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି।

ଏହି ଆଇନ, ନୀତି, ଜନସଚେତନତା ଓ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ଭବ।

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଆହୁରି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ