୧୯୩୦ ଦଶକରେ ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ଦମନ ନୀତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।

୧୯୩୦ ଦଶକରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ହେବା ପରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସ୍ଥାଣୁତା ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହି ସମୟରେ ରଚନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ।

1. ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ, ଭଗତ ସିଂ, ରାଜଗୁରୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେନଙ୍କ ଭଳି ଦେଶପ୍ରେମୀମାନେ ଉଗ୍ର ଜାତୀୟତାବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଇଂରେଜ ସରକାରକୁ ବ୍ୟତିବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ।
2. ସାଇମନ କମିଶନ ଗଠନ ଘୋଷଣା ହେବାରୁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ିଲା ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନର ସ୍ଥାଣୁତା ଦୂର ହୋଇ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଲା।
3. ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ସେ ସାମୂହିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ।

ସରକାରଙ୍କ ଦମନ ନୀତି
4. ସରକାର କଂଗ୍ରେସ ଓ ଏହାର ସହଯୋଗୀ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ବେଆଇନ ଘୋଷଣା କରି ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କଲେ ଓ ଲାଠି ପ୍ରହାର କରି କଠୋର ଶାସ୍ତି ଦେଲେ।
5. ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂକୁଚିତ କରାଗଲା ଏବଂ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଫଟୋଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ ନିଷିଦ୍ଧ ହେଲା।
6. ଭାରତୀୟଙ୍କ ଏକତା ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ ଓ ହରିଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା। ଏହା ଥିଲା ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ‘ଭେଦଭାବ ନୀତି’।

ଏହିପରି ଭାବେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଜାଗରଣ ଓ ସରକାରଙ୍କ ଦମନ ନୀତି ୧୯୩୦ ଦଶକର ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରିଥିଲା।