ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଇତିହାସ · ଅଧ୍ୟାୟ 5
ଦିଲ୍ଲୀର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଏହାର ବିଧାନସଭାର କ୍ଷମତା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ ।
ଦିଲ୍ଲୀକୁ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୩୯(କ)(କ), ୨୩୯(କ)(ଖ) ଏବଂ ୬୯ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଅନୁସାରେ “ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ” (National Capital Territory of Delhi)ର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି।
1. ଦିଲ୍ଲୀର ଶାସନମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଉପରାଜ୍ୟପାଳ (Lieutenant Governor)।
2. ୧୯୯୩ ମସିହା ପରଠାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗୋଟିଏ ବିଧାନସଭା ଓ ଗୋଟିଏ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
3. ବିଧାନସଭା ରାଜ୍ୟ ତାଲିକାର ଅଧିକାଂଶ ବିଷୟ ଉପରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିପାରେ।
4. କିନ୍ତୁ ଆଇନ ଓ ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା (Law and Order), ପୋଲିସ ଏବଂ ଜମିଜମା—ଏହି ତିନିଟି ବିଷୟ ଉପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନସଭାର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କ୍ଷମତା ନାହିଁ।
5. ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦିଲ୍ଲୀକୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ନ କରି ଏକ ବିଶେଷ ଶାସନ ଗଠନ ଦେଇଛି।
ଏହିପରି, ଦିଲ୍ଲୀରେ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାନସଭା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ଉପରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଛି।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ପଣ୍ଡିଚେରୀ (ପୁଦୁଚେରୀ) ର ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ଥିତି ଅନ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ?
- ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆୟୋଗର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା?
- ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ କାହା ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହନ୍ତି?
- ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ, ୨୦୧୯ ର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ଥିଲା?
- ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ପୋଟ୍ଟି ଶ୍ରୀରାମୁଲୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କେଉଁ ବିଷୟରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବା ପରେ ଘଟିଥିଲା?