ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 9
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଲଘୁପଥନ କେତେବେଳେ ହୁଏ ?
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଲଘୁପଥନର ଅବସ୍ଥା
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଲଘୁପଥନ (Short circuit) ହେଉଛି ପରିପଥରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ପ୍ରତିରୋଧର ଅନିଚ୍ଛିତ ପଥ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଅବସ୍ଥା।
1. ଯେତେବେଳେ ଜୀବନ୍ତ ତାର ଓ ନିରପେକ୍ଷ ତାରର ଅନାବୃତ ଅଂଶ ପରସ୍ପର ସିଧାସଳଖ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ଲଘୁପଥନ ହୁଏ।
2. ତାରର ଇନସୁଲେସନ୍ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ତାର ପରସ୍ପରକୁ ଛୁଇଁପାରେ।
3. ଏହି ସମୟରେ ପରିପଥର ପ୍ରତିରୋଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଏ।
4. ଓମ୍ଙ୍କ ନିୟମ I = V/R ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିରୋଧ କମିଲେ ବହୁତ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
5. ଅଧିକ ସ୍ରୋତ ଯୋଗୁଁ ତାର ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ତାରର ଇନସୁଲେସନ୍ ତରଳିଯାଇପାରେ।
6. ଏହାର ଫଳରେ ତାରରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ଯନ୍ତ୍ରପାତିର କ୍ଷତି କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଝଟକା ଘଟିପାରେ।
7. ଫ୍ୟୁଜ୍ ବା ସର୍କିଟ୍ ବ୍ରେକର୍ ଅଧିକ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ପରିପଥକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ।
ତେଣୁ ତାରର ଭଲ ଇନସୁଲେସନ୍ ଓ ଫ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଲଘୁପଥନରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ମନେକର ଗୋଟିଏ କୋଠରୀ ଭିତରେ ତୁମେ ଗୋଟିଏ କୋଣକୁ ଆଉଜି ବସିଛ । ପଛ କାନ୍ଥରୁ ସାମ୍ନା କାନ୍ଥ ଆଡ଼କୁ ଭୂସମାନ୍ତର ଭାବେ ଗତି କରୁଥିବା ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ ଗୁଚ୍ଛ ଗୋଟିଏ ତୀବ୍…
- ସଲେନଏଡ୍ (Solenoid) କଣ? ଏହା କିପରି ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ଚୁମ୍ବକ (Electromagnet) ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ହାନ୍ସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ଓର୍ସ୍ଟେଡ୍ କିପରି ଜାଣିଲେ ଯେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହେଉଥିବା ତାରଟି ଏକ ଚୁମ୍ବକ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି?
- ବିଦ୍ୟୁତ୍ରୋଧୀ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ତମ୍ବାତାରର ଏକ କୁଣ୍ଡଳୀ ଗୋଟିଏ ଗାଲ୍ଭାନୋମିଟର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ। ଗୋଟିଏ ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକକୁ ଯଦି (i) କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ଦିଆଯାଏ, (i…
- ନିୟମ ଦେଖାଅ । ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଭାବେ ଥିବା ସଳଖ ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଜନିତ ବଳର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ।