ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 7
ତାରାମାନେ ଦପ୍ ଦପ୍ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାଟିକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରତିସରଣ ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ତାରାମାନେ ଦପ୍ ଦପ୍ ହେବାର କାରଣ
ତାରାମାନେ ଦପ୍ ଦପ୍ ହେବା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରତିସରଣର ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଘଟଣା।
1. ତାରାମାନଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତର ଦେଇ ଯିବାବେଳେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ପ୍ରତିସୃତ ହୁଏ।
2. ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ତାପମାତ୍ରା, ସାନ୍ଦ୍ରତା ଓ ପ୍ରତିସରଣାଙ୍କ ସମାନ ନଥିବାରୁ ଆଲୋକରଶ୍ମି ଅଭିଲମ୍ବ ଆଡକୁ ଅନବରତ ବଙ୍କା ହୁଏ।
3. ଏହି କାରଣରୁ ତାରାର ଆଭାସୀ ଅବସ୍ଥାନ ପ୍ରକୃତ ଅବସ୍ଥାନଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ ଉପରକୁ ଦେଖାଯାଏ।
4. ବାୟୁସ୍ତରର ଅବସ୍ଥା ସମୟ ସମୟରେ ବଦଳୁଥିବାରୁ ତାରାର ଆଭାସୀ ଅବସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଉପର-ତଳ ହୋଇ ବଦଳେ।
5. ତାରା ଏକ ବିନ୍ଦୁ-ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଫଳରେ ତାରାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କମ୍-ବେଶୀ ହୋଇ ତାରାଟି ଦପ୍ ଦପ୍ ହେଲାପରି ଦିଶେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ (Spectrum) କହିଲେ କଣ?
- ଚକ୍ଷୁ ଲେନ୍ସର ବକ୍ରତା କିପରି ବଦଳିଥାଏ ଏବଂ ଏହା ନିକଟ ବସ୍ତୁ ଦେଖିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ?
- କେଉଁ କେଉଁ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଚକ୍ଷୁଦାନ କରିପାରିବେ?
- ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି (Myopia) କାହିଁକି ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ କେଉଁ ଲେନ୍ସର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ? ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବୁଝାନ୍ତୁ।
- ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଦର୍ଶକର ଚକ୍ଷୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଦେଖିଥାଏ?