ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 5
କେଉଁ ମୌଳିକର ସଂଯୋଜକ କକ୍ଷରେ ତିନୋଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସହିତ ସମୁଦାୟ ଦୁଇଟି କକ୍ଷ ଅଛି ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି କେଉଁ ମୌଳିକର ସଂଯୋଜକ କକ୍ଷରେ ତିନୋଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସହିତ ସମୁଦାୟ ଦୁଇଟି କକ୍ଷ ଅଛି, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ପଚରାଯାଇଛି। ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି ବୋରନ୍ (Boron)। ବୋରନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 5 ଅଟେ। ତେଣୁ ଏହାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ବିନ୍ୟାସ 1s² 2s² 2p¹ ଅଟେ। ଏହାର ପ୍ରଥମ କକ୍ଷରେ ଦୁଇଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ (K କକ୍ଷ) ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ କକ୍ଷରେ ତିନୋଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ (L କକ୍ଷ) ଥାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ କକ୍ଷଟି ହେଉଛି ସଂଯୋଜକ କକ୍ଷ, ଯେଉଁଥିରେ ତିନୋଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଉପସ୍ଥିତ।
ଏହାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଆମେ କକ୍ଷ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ବିନ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମାଣୁରେ କେତେଗୋଟି କକ୍ଷ ଥାଏ ଏବଂ ସେହି କକ୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ କିପରି ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି, ତାହା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ବିନ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼େ। ସଂଯୋଜକ କକ୍ଷ ହେଉଛି ସେହି କକ୍ଷ, ଯାହା ପରମାଣୁର ବାହାର ପଟେ ଥାଏ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।
ବୋରନ୍ ପରି ଅନ୍ୟ ମୌଳିକମାନଙ୍କର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ବିନ୍ୟାସ ଦେଖି ଆମେ ସେମାନଙ୍କର କକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସଂଯୋଜକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସଂଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିବା। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ମୌଳିକମାନଙ୍କର ରାସାୟନିକ ଗୁଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଗୋଟିଏ ପରମାଣୁର ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସଂରଚନା ହେଉଛି 2,8,7 । ଏହା ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କେଉଁ ମୌଳିକର ରାସାୟନିକ ପ୍ରକୃତି ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିବ ? (ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରେ ମୌଳିକର…
- ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରେଣୀକରଣ କରିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ?
- ଏକ ପରମାଣୁର ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସଂରଚନା, ଏହି ପରମାଣୁର ଆଧୁନିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀରେ ଅବସ୍ଥିତି ସହିତ କ’ଣ ସଂପର୍କ ରହିଛି ?
- ଆଧୁନିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀର ବିକାଶରେ ହେନ୍ରୀ ମୋସଲୀଙ୍କ ଅବଦାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର। ମେଣ୍ଡେଲିଫଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ନିୟମରେ କି ପ୍ରକାର ତ୍ରୁଟି ରହିଥିଲା?
- ନିଉଲାଣ୍ଡଙ୍କ ଅଷ୍ଟକ ନିୟମ କ’ଣ? ଏହି ନିୟମର ସୀମା କେଉଁଠାରୁ କେଉଁଠାଁ ଏବଂ ଏହାର କେଉଁ କିଛି ଅବହେଳନା ବା ଅସମୃତି ରହିଥିଲା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।