ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 6
ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ କୃଷିର ଭୂମିକା ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କୃଷକମାନଙ୍କୁ କିପରି ସହାୟତା କରାଯାଉଛି, ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ କୃଷିର ଭୂମିକା
କୃଷି ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର। ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୭୫% କୃଷିଭୂମି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
1. କୃଷି ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଧାନ, ଗହମ, ମକା, ଡାଲି ଆଦି ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇଥାଏ।
2. କୃଷି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଓ ରୋଜଗାର ଯୋଗାଇଥାଏ।
3. ଆଖୁ, କପା, ଜୁଟ୍ ଆଦି ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ କୃଷି କଞ୍ଚାମାଲ ଯୋଗାଇଥାଏ। ଏହା ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଆୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହାୟତା
1. ବନ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି, ବାତ୍ୟା ଓ ରୋଗପୋକ ଭଳି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ କୃଷକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଶସ୍ୟ ବୀମା (Crop Insurance) କରାଯାଇଛି।
2. ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ, ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା ଓ ବ୍ୟାବସାୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ କମ୍ ସୁଧରେ କୃଷି ଋଣ ଦିଆଯାଉଛି।
3. କୃଷିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନାବାର୍ଡ଼ (NABARD) କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
4. ସରକାର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବିହନ, ସାର ଓ କୃଷି ଉପକରଣ ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ଯୋଗାଇ ଦିଅନ୍ତି।
5. ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ନିଗମ କୃଷକଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ସଂଗ୍ରହ ମୂଲ୍ୟ (MSP)ରେ ଶସ୍ୟ କିଣି ଗୋଦାମରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରେ।
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ଓ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରି ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ନିଗମ (FCI) କୃଷକମାନଙ୍କଠାରୁ ଶସ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ କିପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଲମ୍ବନ କରେ ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ?
- ରବର ଚାଷ ପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଜଳବାୟୁ ଓ ତାପମାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ?
- ଭାରତ ସରକାର କୃଷିର ଆଧୁନିକୀକରଣ ପାଇଁ କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି?
- କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଙ୍କଟ ବା ପରିବର୍ତ୍ତନର କିଛି କାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ସଘନ କୃଷି (Intensive Farming) କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।