ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 6
ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ନିଗମ (FCI) କୃଷକମାନଙ୍କଠାରୁ ଶସ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ କିପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଲମ୍ବନ କରେ ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ?
ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ନିଗମ (Food Corporation of India—FCI) ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍ଥା। ଏହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ, ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ।
1. ସରକାର ଧାନ ଓ ଗହମ ଭଳି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ସଂଗ୍ରହ ମୂଲ୍ୟ (Minimum Support Price—MSP) ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି।
2. FCI କୃଷକମାନଙ୍କଠାରୁ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସେହି MSPରେ ଶସ୍ୟ କ୍ରୟ କରେ।
3. କ୍ରୟ କରାଯାଇଥିବା ଶସ୍ୟକୁ FCI ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ସରକାରୀ ଗୋଦାମରେ ଜମା ରଖେ।
4. ସଂରକ୍ଷିତ ଶସ୍ୟକୁ ସାଧାରଣ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Public Distribution System—PDS) ମାଧ୍ୟମରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ।
5. ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କୃଷକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୂଲ୍ୟ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଦରିଦ୍ର ଲୋକମାନେ ସର୍ବନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପାଇପାରନ୍ତି।
6. ସଂଗ୍ରହର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଧାନ ଓ ଗହମର ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ମଜୁତ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
ଏହିପରି FCI କୃଷକଙ୍କଠାରୁ ଶସ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଖାଦ୍ୟର ଉପଲବ୍ଧତା, ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ କୃଷିର ଭୂମିକା ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କୃଷକମାନଙ୍କୁ କିପରି ସହାୟତା କରାଯାଉଛି, ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ମକା (Maize) କେଉଁ ଶସ୍ୟ ଏବଂ ଏହାର ଚାଷ ପାଇଁ କେଉଁ ତାପମାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ?
- ଚମ୍ପାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନ କେଉଁ ବର୍ଷରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କଣ ଥିଲା?
- କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଙ୍କଟ ବା ପରିବର୍ତ୍ତନର କିଛି କାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦ (ICAR) କାହିଁକି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି?