ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 10
ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ ଜଳଛାୟା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଜଳଛାୟା ପରିଚାଳନା ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହାକି ବର୍ଷା ଜଳକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ହେତୁ ବର୍ଷା ଜଳ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ ନକରି ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ବହିଯାଏ ଏବଂ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଏହି ପରିଚାଳନା ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ:
1. ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି: ପାହାଡ଼ର ଗଡ଼ାଣିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ବର୍ଷା ଜଳକୁ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ।
2. ପଥର ଅଟକ ବନ୍ଧ: ପଥର ଅଟକ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରି ଜଳପ୍ରବାହର ଗତି କମାଇବା ଏବଂ ଜଳକୁ ଭୂତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା।
3. ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ: ଛୋଟ ଛୋଟ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରି ଜଳସେଚନ ଏବଂ ସହରକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଖଡ଼ଖାଇ, ନରାଜ, ମୁଣ୍ଡୁଳି, ଡେରାସ ଏବଂ ସାଳିଆ ଆଦି ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।
4. ପୋଖରୀ ଓ କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି: ପୋଖରୀ ଓ କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି କରି ଅଧିକ ଜଳ ସଞ୍ଚୟ କରାଯାଇପାରିବ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ‘ମୋ ପୋଖରୀ’ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପଦକ୍ଷେପ।
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷା ଜଳ ଭୂତଳ ଜଳ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟକୁ ରୋକିବା ସହିତ ଜଳସେଚନ ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବ।
ଜଳଛାୟା ପରିଚାଳନା କେବଳ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଜଳ ସଙ୍କଟ ଦୂର କରିବା ସହିତ କୃଷି ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥାଏ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଜଳଛାୟା ପରିଚାଳନା ଏକ ବହୁମୁଖୀ ପଦ୍ଧତି ଯାହା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ ପରିବେଶ ଓ ସମାଜର ବିକାଶ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ସ୍ଥାୟୀ ଜଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ଅଟେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- 3R ନୀତି କ’ଣ ? ଏହାଦ୍ୱାରା ଆମର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦମାନଙ୍କର କିପରି ସୁରକ୍ଷା ହୋଇପାରିବ ଦର୍ଶାଅ
- ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଭୂମିକା କଣ?
- ଗୋଟିଏ କିମ୍ଭା ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ ଆମ ରାଜ୍ୟର କେଉଁଠାରେ ବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ରହିଛି ?
- ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
- ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦର ଅଂଶୀଦାରମାନେ କିଏ ? ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷାରେ ଏମାନଙ୍କର ଭୂମିକା କଂଶ ?