ତାପ, ଆଲୋକ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଘଟନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ ଲେଖ

ବିଘଟନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଗୋଟିଏ ଯୌଗିକ ବା ପ୍ରତିକାରକ ଭାଙ୍ଗି ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅଧିକ ସରଳ ପଦାର୍ଥରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଥିବା ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଏହା ତିନି ପ୍ରକାରର।

1. ତାପୀୟ ବିଘଟନ: ତାପ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଯୌଗିକ ଭାଙ୍ଗି ସରଳ ପଦାର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
CaCO3(s) --ତାପ--> CaO(s) + CO2(g)
ଏଠାରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ଭାଙ୍ଗି କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଓ କାର୍ବନ୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଦେଇଛି।

2. ଆଲୋକୀୟ ବିଘଟନ: ଆଲୋକ, ବିଶେଷତଃ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ, ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଯୌଗିକ ବିଘଟିତ ହୁଏ।
2AgCl(s) --ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ--> 2Ag(s) + Cl2(g)
ଏଠାରେ ସିଲଭର୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ବିଘଟି ସିଲଭର୍ ଓ କ୍ଲୋରିନ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।

3. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଘଟନ: ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗରେ ଯୌଗିକ ବିଘଟିତ ହୁଏ।
2H2O(l) --ବିଦ୍ୟୁତ୍--> 2H2(g) + O2(g)
ଏଠାରେ ଜଳ ବିଘଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଓ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଦେଇଥାଏ।

ଏହିପରି ତାପ, ଆଲୋକ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯୌଗିକର ବିଘଟନ ଘଟିଥାଏ।