ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 9
ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଆଇନ୍ (NREGA) ବିଷୟରେ ସବିଶେଷରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।
ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଆଇନ୍ (NREGA)
ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଆଇନ୍ (National Rural Employment Guarantee Act—NREGA) ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଦାରିଦ୍ର୍ୟପୀଡ଼ିତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ କାମର ସୁଯୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ।
1. ଭାରତ ସରକାର 2005 ମସିହାରେ ଏହି ଆଇନ୍ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ; ଏହା 2006 ମସିହାରେ ଆଇନ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।
2. ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଗ୍ରାମୀଣ ଦରିଦ୍ର ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ନିଯୁକ୍ତିର ସୁଯୋଗ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା।
3. ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦେଶର 200ଟି ପଛୁଆ ଓ ଅନଗ୍ରସର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା।
4. ଏହି ଯୋଜନାରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ଲୋକମାନେ ଅକୁଶଳ ଶ୍ରମ କରି ମଜୁରୀ ଉପାର୍ଜନର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି।
5. ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଯୋଗ୍ୟ ପରିବାରକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦିନର କାମ ଦେବାର ନିଶ୍ଚିତତା ରହେ। କାମ ନ ମିଳିଲେ ନିୟମାନୁସାରେ ବେକାରଭତ୍ତା ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହେ।
6. ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମରେ ରାସ୍ତା, ଜଳସଂରକ୍ଷଣ, ନାଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକହିତକର କାମ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
7. ଫଳରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବେକାରି ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଏ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ଗ୍ରାମରୁ ସହରକୁ ପ୍ରବାସ କମିଥାଏ।
ଏହିପରି, NREGA ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତିର ଅଧିକାର ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ କେଉଁ ବୟସର ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ?
- ସମନ୍ୱିତ ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନୟନ ଯୋଜନା (IRDP) ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ଖାଉଟି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରତିବିଧାନ ସଂସ୍ଥା (Consumer Disputes Redressal Agencies) ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।
- ନିଯୁକ୍ତି ସମସ୍ୟାରେ ସଂସ୍ଥାନୀୟ ବେକାରୀ ଏବଂ ପ୍ରାବିଧିକ ବେକାରୀ କ’ଣ? ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
- ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସ୍ଵରୋଜଗାର ଯୋଜନା (SGSY) କାହିଁକି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା?