ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 9
ଖାଉଟି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରତିବିଧାନ ସଂସ୍ଥା (Consumer Disputes Redressal Agencies) ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।
ଖାଉଟି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରତିବିଧାନ ସଂସ୍ଥା
ଖାଉଟିମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଶୋଷଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ପ୍ରତିକାର କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଖାଉଟି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରତିବିଧାନ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
1. ଏହା ଏକ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଜିଲ୍ଲା, ରାଜ୍ୟ ଓ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
2. ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଖାଉଟିମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣି ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିକାର କରାଯାଏ।
3. ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରର ସଂସ୍ଥାକୁ ‘ରାଜ୍ୟ ଖାଉଟି କମିଶନ’ କୁହାଯାଏ। ଏହା ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରର ଖାଉଟି ବିବାଦର ଶୁଣାଣି କରେ।
4. ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ସଂସ୍ଥାକୁ ‘ଜାତୀୟ ଖାଉଟି କମିଶନ’ କୁହାଯାଏ। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
5. ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଖାଉଟିମାନଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଅଭିଯୋଗର ଶୁଣାଣି କରି ପ୍ରତିକାର ଦେଇଥାନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ଅଭିଯୋଗର ଶୁଣାଣି ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି।
6. ଖାଉଟି ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଖାଉଟି କଲ୍ୟାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଭାଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ଉପସଂହାର: ଏହି ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍ଥା ଖାଉଟିମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା କରି ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ବଜାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନରେ ସହାୟତା କରେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଭାରତରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ କେଉଁ? ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର କେଉଁ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ଖାଉଟିମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ?
- ଓଡ଼ିଶାରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ସୀମାରେଖା ତଳେ ରହିଥିବା ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରତିଶତ କେତେ ଏବଂ ଏହା କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ?
- ଦରବୃଦ୍ଧି କାହିଁକି ଘଟିଥାଏ ଏବଂ ସରକାର ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ କିପରି ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି, ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ ।
- ଆମ ଦେଶର ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦିକା ଶକ୍ତି ଉନ୍ନତ ଦେଶମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ କାହିଁକି?