ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 1
ଅରଣ୍ୟ କ୍ଷୟର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ।
ଅରଣ୍ୟ କ୍ଷୟର କାରଣ ଓ ପ୍ରତିରୋଧ
ଅରଣ୍ୟର ଆୟତନ କମିଯିବାକୁ ଅରଣ୍ୟ କ୍ଷୟ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—
1. ହିମାଳୟର ତରାଇ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅରଣ୍ୟ ସଫା କରି କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଦେଶ ବିଭାଜନରେ ବିତାଡ଼ିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାସ ଦିଆଯାଇଛି।
2. ଜନବସତି, ବିଶେଷତଃ ନଗରୀକରଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରୁ ଘରବାଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅଧିକ ଭୂମି ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଛି।
3. କୃଷିଭୂମିର ଆୟତନ ବୃଦ୍ଧି, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଗମନାଗମନ ପଥ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟ କାଟାଯାଇଛି।
4. ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉତ୍ତୋଳନ, ଜଳଭଣ୍ଡାର ଓ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଯୋଜନା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଓ ମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ।
ଅରଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ରୋକିବା ଓ ଅରଣ୍ୟର ଆୟତନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସରକାର ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି—
1. ସାମାଜିକ ବନୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣ ଜମିରେ ଗଛ ଲଗାଯାଉଛି।
2. କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରୀୟ ବନୀକରଣ ଓ ପୁନଃ ବନୀକରଣ ଦ୍ୱାରା କୃଷିଭୂମି ଓ ନଷ୍ଟ ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଛ ରୋପଣ କରାଯାଉଛି।
3. ଅରଣ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳଛାୟା ନିର୍ମାଣ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ତିକା ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଜଳସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଅରଣ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି।