ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 4
ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ : ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ମୂତ୍ର ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ କାହିଁକି ? ମୂତ୍ରରେ କେଉଁ ଉପାଦାନ ଥିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅସୁସ୍ଥ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ ।
ମୂତ୍ରର ରଙ୍ଗ ଏକ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିରେ ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ ହେବାର କାରଣ ହେଉଛି ଏଥିରେ ୟୁରୋକ୍ରୋମ (Urochrome) ନାମକ ଏକ ବର୍ଣ୍ଣକଣା ଥାଏ। ଏହି ୟୁରୋକ୍ରୋମ ରକ୍ତରେ ଥିବା ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ମୂତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ।
ଯଦି ମୂତ୍ରରେ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ (glucose), ପ୍ରୋଟିନ୍ (protein) କିମ୍ବା ରକ୍ତ କଣିକା (blood cells) ଉପସ୍ଥିତ ଥାଏ, ତେବେ ଏହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦର୍ଶାଇଥାଏ। ଗ୍ଲୁକୋଜର ଉପସ୍ଥିତି ମଧୁମେହ (diabetes) ର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ, ପ୍ରୋଟିନ୍ ବୃକ୍କ (kidney) ସମସ୍ୟାକୁ ସୂଚାଇପାରେ, ଏବଂ ରକ୍ତ କଣିକା ସଂକ୍ରମଣ (infection) କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସମସ୍ୟାକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ। ମୂତ୍ରର ରଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଅତ୍ୟଧିକ ଗାଢ଼ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ ଜଳ ଅଭାବ (dehydration) କୁ ସୂଚାଇଥାଏ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ମୂତ୍ରରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉପାଦାନର ଉପସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଡାକ୍ତରମାନେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥାନ୍ତି। ମୂତ୍ର ପରୀକ୍ଷା ଏକ ସହଜ ଓ ସୁଲଭ ଉପାୟ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ଅନେକ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜାଣିହୁଏ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ମାଲ୍ପିଝିଆନ୍ ପିଣ୍ଡ ବା କର୍ପସଲ୍ କିପରି ଗଠିତ?
- ଉଦ୍ଭିଦରେ ରେଚନ’ର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଆ
- ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ :ଶରୀରର ଅନ୍ତଃପରିବେଶ ବୃକ୍କ କିପରି ବଜାୟ ରଖିଥାଏ ?
- ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ : ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କରେ ୟୁରିଆ କେଉଁଠି ତିଆରି ହୁଏ ? ମଣିଷର ମୁଖ୍ୟ ରେଚନ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
- ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍କରେ କେତୋଟି ନେଫ୍ରନ୍ ବା ବୃକ୍କୀୟ ନଳିକା ରହିଥାଏ?