ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 5
ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ (Growth Hormone) କିପରି ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ଏହାର କ୍ଷରଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଶରୀରରେ କି ପ୍ରକାରର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ ଲେଖ।
ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ (Growth hormone) ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
1. ଏହି ହର୍ମୋନ୍ ହାଡ଼, ପେଶୀ ଓ ଶରୀରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତନ୍ତୁର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ।
2. ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ର କ୍ଷରଣ କମ୍ ହେଲେ ଶରୀରର ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଫଳରେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାମନପ୍ରାୟ ହୁଏ। ଏହାକୁ ବାମନତା (Dwarfism) କୁହାଯାଏ।
3. ଯଦି ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଏହି ହର୍ମୋନ୍ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ କ୍ଷରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଶରୀରର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ। ବ୍ୟକ୍ତି 8 ରୁ 9 ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ଏହାକୁ ଅତିକାୟତ୍ୱ (Gigantism) କୁହାଯାଏ।
4. ହର୍ମୋନ୍ର ମାତ୍ରା ସମତୁଳିତ ରହିଲେ ଶରୀରର ଉଚ୍ଚତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶର ବୃଦ୍ଧି ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ହୁଏ।
ଅତଏବ, ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ର କମ୍ ବା ଅଧିକ କ୍ଷରଣ ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧିରେ ଗୁରୁତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଉଦ୍ଭିଦରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୁଖ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ଫାଇଟୋ ହର୍ମୋନଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ।
- ଏକ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦରେ ଅକ୍ସିନ୍ର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଅ ।
- ଅକ୍ସିଟୋସିନ୍ (Oxytocin) ହର୍ମୋନ୍ ଶରୀରରେ କେଉଁ କେଉଁ ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ?
- ମସ୍ତିଷ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର।
- ହର୍ମୋନ୍ ଏନ୍ଜାଇମ୍ ପରି ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ କାହିଁକି?