ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 5
ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ (Growth Hormone) କିପରି ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ଏହାର କ୍ଷରଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଶରୀରରେ କି ପ୍ରକାରର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ ଲେଖ।
ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ (Growth hormone) ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
1. ଏହି ହର୍ମୋନ୍ ହାଡ଼, ପେଶୀ ଓ ଶରୀରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତନ୍ତୁର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ।
2. ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ର କ୍ଷରଣ କମ୍ ହେଲେ ଶରୀରର ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଫଳରେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାମନପ୍ରାୟ ହୁଏ। ଏହାକୁ ବାମନତା (Dwarfism) କୁହାଯାଏ।
3. ଯଦି ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଏହି ହର୍ମୋନ୍ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ କ୍ଷରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଶରୀରର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ। ବ୍ୟକ୍ତି 8 ରୁ 9 ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ଏହାକୁ ଅତିକାୟତ୍ୱ (Gigantism) କୁହାଯାଏ।
4. ହର୍ମୋନ୍ର ମାତ୍ରା ସମତୁଳିତ ରହିଲେ ଶରୀରର ଉଚ୍ଚତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶର ବୃଦ୍ଧି ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ହୁଏ।
ଅତଏବ, ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍ର କମ୍ ବା ଅଧିକ କ୍ଷରଣ ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧିରେ ଗୁରୁତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଅଗ୍ନ୍ୟାଶୟର ଗଠନ ଏବଂ ଏଥିରୁ କ୍ଷରିତ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ହର୍ମୋନ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର।
- ଫେରନ୍ତା ସଙ୍କେତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (Feedback control) କଣ? ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।
- ଅକ୍ସିଟୋସିନ୍ (Oxytocin) ହର୍ମୋନ୍ ଶରୀରରେ କେଉଁ କେଉଁ ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ?
- ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ସମ୍ପର୍କକୁ ଦେଖି ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଶବ୍ଦଟି କ’ଣ ହେବ ଲେଖ। ଡିମ୍ବାଶୟ : ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ : : ଶୁକ୍ରାଶୟ :
- ଅନୁବର୍ତ୍ତନ (Tropism) କହିଲେ କଣ ବୁଝ? ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଉଦାହରଣ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।