ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 6
ସ୍ତ୍ରୀ ଜନନ ତନ୍ତ୍ରର ଡିମ୍ବାଶୟ ଏବଂ ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀର ବିଶେଷତ୍ତ୍ଵ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ସ୍ତ୍ରୀ ଜନନ ତନ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ହେଉଛି ଡିମ୍ବାଶୟ, ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ ଓ ଗର୍ଭାଶୟ। ଏଠାରେ ଡିମ୍ବାଶୟ ଓ ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀର ବିଶେଷତ୍ୱ ଦିଆଗଲା।
ଡିମ୍ବାଶୟର ବିଶେଷତ୍ୱ
1. ଉଦରଗହ୍ୱରର ନିମ୍ନ ଅଂଶରେ ଏକ ଯୋଡ଼ା ଡିମ୍ବାଶୟ ରହିଥାଏ।
2. ଡିମ୍ବାଶୟର ଜାୟକ ଅଧିଚ୍ଛଦରୁ ଡିମ୍ବାଣୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
3. ଏଠାରୁ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ଓ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍ ନାମକ ଦୁଇଟି ସ୍ତ୍ରୀ-ହରମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ।
4. ଯୁବକ୍ରାନ୍ତି ପରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏ ଡିମ୍ବାଣୁ ପୂର୍ଣ୍ଣବିକଶିତ ହୋଇ ଡିମ୍ବାଶୟରୁ ବାହାରେ।
5. ଡିମ୍ବାଣୁର ବିକାଶ ପ୍ରାଥମିକ ଫଲିକଲ୍ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପରେ ଗ୍ରାଫିଆନ୍ ଫଲିକଲ୍ ଗଠନ କରେ। ଡିମ୍ବୋତ୍ସର୍ଗ ପରେ ଏହାର ସ୍ଥାନରେ କର୍ପସ୍ ଲୁଟିୟମ୍ ହୁଏ।
ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀର ବିଶେଷତ୍ୱ
1. ସ୍ତ୍ରୀ ଶରୀରରେ ଏକ ଯୋଡ଼ା ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ ଥାଏ।
2. ପ୍ରତ୍ୟେକ ନଳୀର ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ 10-12 ସେ.ମି.।
3. ଡିମ୍ବାଶୟ ପଟର ମୁହଁ କାହାଳୀ ସଦୃଶ ଏବଂ ଏହା ଡିମ୍ବାଣୁକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
4. ଅନ୍ୟ ପଟରେ ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ ଜରାୟୁ ବା ଗର୍ଭାଶୟରେ ଖୋଲିଥାଏ।
5. ଡିମ୍ବାଣୁର ଗତି ଓ ନିଷେଚନରେ ଏହି ନଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି।
ଏହିପରି ଡିମ୍ବାଶୟ ଡିମ୍ବାଣୁ ଓ ହରମୋନ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ଏବଂ ଡିମ୍ବବାହୀ ନଳୀ ଡିମ୍ବାଣୁକୁ ଗର୍ଭାଶୟ ଦିଗକୁ ପରିବହନ କରେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଜନନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଜୀବ ବଞ୍ଚି ରହିବା ପାଇଁ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
- ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ। ଯୁଗ୍ମକଜନନର ପ୍ରାବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ନାମ କ’ଣ ଏବଂ କି କି ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଥାଏ ?
- ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ। କାଲସ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
- ସପୁଷ୍ପକ ଆବୃତବୀଜୀ ଉଦ୍ଭିଦରେ ଦ୍ୱିସମାୟନ (Double fertilization) ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି କିପରି ସଫଳ ହେଉଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ସ୍ଥାୟୀ ପରିବାର ନିୟୋଜନ ପଦ୍ଧତିରେ ଭାସେକ୍ଟୋମୀ (Vasectomy) ଏବଂ ଟ୍ୟୁବେକ୍ଟୋମି (Tubectomy) କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।