ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 8
ବୁଝାଅ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍ ଧାତୁ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍ ବ୍ୟବହାରର କାରଣ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଚାଲିଲେ ଅଧିକ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଆଲୋକ ଦିଏ। ଏଥିପାଇଁ ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍ ଧାତୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
1. ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍ର ଗଳନାଙ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ, ପ୍ରାୟ 3422°C। ତେଣୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଗଳିଯାଏ ନାହିଁ।
2. ଏହାର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଚାଲିଲେ ଅଧିକ ଜୁଲ୍ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
3. ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍କୁ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତାରରେ ଟାଣିହେବାରୁ ଛୋଟ ଆକାରର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ତିଆରି କରିହେବ।
4. ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ଏହା ଧୀରେ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୁଏ। ତେଣୁ ଫିଲାମେଣ୍ଟର ଆୟୁ ଅଧିକ ହୁଏ।
5. ଫିଲାମେଣ୍ଟକୁ ସାଧାରଣତଃ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ ଭରା ବଲ୍ବରେ ରଖାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍ର ଅକ୍ସିକରଣ ରୋକାଯାଏ।
ଅତଏବ ଉଚ୍ଚ ଗଳନାଙ୍କ, ଅଧିକ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ଉଚ୍ଚ ତାପରେ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ଟଙ୍ଗ୍ଷ୍ଟନ୍ ଫିଲାମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଗୋଟିଏ ୫Ω ହିଟର 2 ଘଣ୍ଟା ଧରି ଲାଇନ୍ରୁ 15A ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ନିଏ । ହିଟର୍ରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ତାପର ହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
- ପରିପଥର ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ବିଭବାନ୍ତର ମାପିବା ପାଇଁ ଭୋଲ୍ଟମିଟର କେମିତି ସଂଯୋଗ କରାଯାଏ ?
- ଓମ୍ଙ୍କ ନିୟମ କହିଲେ କଣ? ଏହାର ସାଙ୍କେତିକ ଭାଷାରେ ସମୀକରଣ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧର ଏକକ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ଏକ ୨V ବ୍ୟାଟେରୀ ଗୋଟିଏ 12Ω ପ୍ରତିରୋଧୀ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । ପ୍ରତିରୋଧୀରେ କେଉଁ ପରିମାଣର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହେଉଛି ?
- ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିରୋଧୀର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତ ସହ ଏକ 12V ବ୍ୟାଟେରୀ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ପରିପଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ପରିମାଣ 2.5 mA ହେଲେ ପ୍ରତିରୋଧୀର ପ୍ରତିରୋଧ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର