ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ । ପରିସଂସ୍ଥାର ଗାଠନିକ ଉପାଦାନର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।

ପରିସଂସ୍ଥା (Ecosystem) ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଗାଠନିକ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଏକକ। ଏହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବନ୍ତ (ଉଦ୍ଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ, ଏବଂ ଅଣୁଜୀବ) ଏବଂ ଅଜୀବ (ମାଟି, ପାଣି, ପବନ) ଉପାଦାନକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ପରିସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଗାଠନିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି:

1. **ଅଜୈବିକ ଉପାଦାନ (Abiotic Components):** ଏଥିରେ ପରିବେଶର ସମସ୍ତ ନିର୍ଜୀବ ବସ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେପରିକି ମାଟି, ପାଣି, ପବନ, ଆଲୋକ, ତାପମାତ୍ରା, ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ଉପାଦାନ। ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ।

2. **ଉତ୍ପାଦକ (Producers):** ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକ ଏବଂ କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି। ଉତ୍ପାଦକମାନେ ପରିସଂସ୍ଥାରେ ଶକ୍ତିର ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ସ ଅଟନ୍ତି।

3. **ଭକ୍ଷକ (Consumers):** ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ଜୀବ ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଭକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି: ପ୍ରାଥମିକ ଭକ୍ଷକ (ଯେଉଁମାନେ ଉଦ୍ଭିଦ ଖାଆନ୍ତି), ଦ୍ୱିତୀୟକ ଭକ୍ଷକ (ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାଥମିକ ଭକ୍ଷକଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି), ଏବଂ ତୃତୀୟକ ଭକ୍ଷକ (ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଭକ୍ଷକଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି)।

4. **ଅପଘଟକ (Decomposers):** ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ଅଣୁଜୀବ (ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ କବକ) ଯେଉଁମାନେ ମୃତ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବିଘଟନ କରି ସେମାନଙ୍କର ସରଳ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ମାଟିରେ ମିଶାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଟିକୁ ଉର୍ବର କରିଥାଏ ଏବଂ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃଚକ୍ରଣରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ପରିସଂସ୍ଥାରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ପରସ୍ପର ସହିତ ଜଡିତ ଏବଂ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଉତ୍ପାଦକମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଯାହା ଭକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଅପଘଟକମାନେ ମୃତ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥକୁ ବିଘଟନ କରି ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃଚକ୍ରଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ଉତ୍ପାଦକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ବାର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ନିରନ୍ତର ଚକ୍ରାକାରରେ ଚାଲିଥାଏ ଏବଂ ପରିସଂସ୍ଥାର ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖେ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ପରିସଂସ୍ଥାରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତୃଣଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ (ଯେପରିକି ହରିଣ) ପ୍ରାଥମିକ ଭକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମାଂସାହାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ (ଯେପରିକି ବାଘ) ଦ୍ୱିତୀୟକ ଭକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ କବକ ଅପଘଟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ମୃତ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥକୁ ବିଘଟନ କରନ୍ତି।

ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ସନ୍ତୁଳନ ପରିସଂସ୍ଥାର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ।