ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 2
ସଂକଟାପନ୍ନ ଜାତି (Threatened Species) କହିଲେ କଣ ବୁଝାଏ ଏବଂ ଏହି ଜାତିଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କେଉଁ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ତାହାର ବିବରଣୀ ଦିଅ।
ସଂକଟାପନ୍ନ ଜାତିର ଅର୍ଥ: ଯେଉଁ ଉଦ୍ଭିଦ ବା ପ୍ରାଣୀଜାତିର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିପଦରେ ଅଛି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଲୋପ ପାଇଯିବାର ଆଶଙ୍କାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଂକଟାପନ୍ନ ଜାତି (Threatened Species) କୁହାଯାଏ।
1. ଶିଳ୍ପ ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ ପରେ, ବିଶେଷତଃ ବିଗତ ଶତାବ୍ଦୀରେ, ଅନେକ ଜାତି ସଂକଟାପନ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ଗତି କରିଛି।
2. ଜଙ୍ଗଲ ଧ୍ୱଂସ, ଅତ୍ୟଧିକ ଶିକାର, ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଜାତିମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଉଛି।
3. ଏହି ଜାତିଗୁଡ଼ିକର ଲିପିବଦ୍ଧକରଣ, ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରକୃତି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ସଂରକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂଘ (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources— IUCN) କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
4. IUCN ର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଗ୍ଲାଣ୍ଡ ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
5. ଏହି ସଂସ୍ଥା ସଂକଟାପନ୍ନ ଜାତିମାନଙ୍କର ତଥ୍ୟ ଲିପିବଦ୍ଧ କରି ସେମାନଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସଚେତନତା ଓ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରେ। ପରେ ଏହା ବିଶ୍ୱ ସଂରକ୍ଷଣ ସଂଘ (World Conservation Union) ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି।
ଉପସଂହାର: IUCN ସଂକଟାପନ୍ନ ଜାତିମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍ଥା।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆର୍ଦ୍ର ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଅରଣ୍ୟର ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା କେତେ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ?
- ବିପଦ ପ୍ରବଣ ଜାତି (Vulnerable Species) କହିଲେ କଣ ବୁଝାଏ?
- ଅରଣ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟକୁ କେଉଁ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ?
- ଜୁଆରିଆ ଅରଣ୍ୟ କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?
- ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଲୁ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା କେତେ?