ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୂଗୋଳ · ଅଧ୍ୟାୟ 3
ବହୁମୁଖୀ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କିପରି ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।
ବହୁମୁଖୀ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା
ନଦୀର ଜଳକୁ ବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ କରି ସେହି ଜଳରାଶିକୁ ଏକାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଯୋଜନାକୁ ବହୁମୁଖୀ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା କୁହାଯାଏ।
1. ଏହି ଯୋଜନାରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ। ସଂରକ୍ଷିତ ଜଳକୁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
2. ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଛି। ଭାକ୍ରାନଙ୍ଗଲ ଯୋଜନାରେ ସଜ୍ ଓ ବେୟାସ ନଦୀର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଉଛି।
3. ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଏହି ଜଳ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା କୃଷିଜମିକୁ ନିୟମିତ ଜଳ ମିଳିବା ସହିତ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ିଥାଏ।
4. ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ନିର୍ମିତ ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
5. ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ଜଳସମ୍ବଳର ସମନ୍ୱିତ ବିକାଶ ଓ ସୁପରିଚାଳନା ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପଣ୍ଡିତ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଆଧୁନିକ ଭାରତର ମନ୍ଦିର’ ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ପାଇଁ କେଉଁ କେଉଁ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଦାୟୀ?
- କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ କୂପ କିମ୍ବା ନଳକୂପର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର କେଉଁ ପରିଣାମ ଆଣିଥାଏ?
- ଟାଙ୍କା (Tanka) କହିଲେ କଣ ବୁଝାଏ? ଏହାର ଗଠନ ଏବଂ ବର୍ଷାଜଳ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ନର୍ମଦା ବଚାଓ ଆନ୍ଦୋଳନ କେଉଁ ସଂସ୍ଥା ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ସଂଗଠିତ ଆନ୍ଦୋଳନ?
- କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ସମ୍ବଳ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଳାଭାବ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଇପାରେ?