ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 9
ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ସମ୍ପକକୁ ଦେଖି ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହ ସମ୍ପକିତ ଶବ୍ଦଟି କ’ଣ ହେବ ଲେଖା ସଲଫର ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ ଗ୍ୟାସ୍ : ଅମ୍ଲବର୍ଷା : : ସି.ଏଫ.ସି. ଗ୍ୟାସ୍ :
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝି ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହିତ ସମାନ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଶବ୍ଦ ଖୋଜିବା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଠାରେ, ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ହେଉଛି 'ସଲଫର ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଗ୍ୟାସ୍' ଓ 'ଅମ୍ଳବର୍ଷା'। ସଲଫର ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ମିଶିବା ଦ୍ୱାରା ଅମ୍ଳବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ, ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ କାରଣ ଓ ଫଳର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ଏହି ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଧାର କରି, ଆମକୁ ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ 'ସି.ଏଫ୍.ସି. ଗ୍ୟାସ୍' ସହିତ ସମାନ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଶବ୍ଦ ଖୋଜିବାକୁ ପଡିବ। ସି.ଏଫ୍.ସି. ଗ୍ୟାସ୍ (କ୍ଲୋରୋଫ୍ଲୋରୋକାର୍ବନ୍) ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଓଜୋନ୍ ଛିଦ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହା ସହିତ ବିଶ୍ୱତାପନରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
ତେଣୁ, 'ସି.ଏଫ୍.ସି. ଗ୍ୟାସ୍' ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି 'ଓଜୋନ୍ ଛିଦ୍ର' କିମ୍ବା 'ବିଶ୍ୱତାପନ'।
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ପାଇଁ, ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ୟାସ୍ର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଶ୍ନ, ଯାହା ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଏ।
ଏହାର ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି, ଯଦି ପ୍ରଶ୍ନଟି ଏହିପରି ହୋଇଥାନ୍ତା: ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ : ବିଶ୍ୱତାପନ : : ସି.ଏଫ୍.ସି. ଗ୍ୟାସ୍ : ?, ତେବେ ଏହାର ଉତ୍ତର ଓଜୋନ୍ ଛିଦ୍ର ହୋଇଥାନ୍ତା, କାରଣ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ବିଶ୍ୱତାପନର କାରଣ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସି.ଏଫ୍.ସି. ଗ୍ୟାସ୍ ଓଜୋନ୍ ଛିଦ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।
ଏହିଭଳି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଆସିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କର ପରିବେଶ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ସମ୍ପକକୁ ଦେଖି ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହ ସମ୍ପକିତ ଶବ୍ଦଟି କ’ଣ ହେବ ଲେଖା ପତ୍ର : କୈବଅବନମିତକ୍ଷମ : : ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ନିମିତ ପଦାଥ :
- ପରିସଂସ୍ଥାର ଗାଠନିକ ଉପାଦାନର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଆ
- ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ । ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଓ ଅମ୍ଳୁଜାନର ଶତକଡ଼ା ପରିମାଣ କେତେ ?
- ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଆ । ପରିସଂସ୍ଥାରେ ସମସ୍ଥିତି କିପରି ସମ୍ଭବ ହୁଏ ?
- ପରିସଂସ୍ଥାରେ ଅପଘଟକଙ୍କ ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।