ଭାରତର ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପଗ୍ରହର ପ୍ରେରଣ ଏବଂ ଏହାର ଉପଯୋଗ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

ଭାରତରେ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରେରଣ ଓ ଏହାର ଉପଯୋଗରେ ଭାରତ କ୍ରମେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହୋଇଛି।

1. ୧୯୬୯ରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ (ISRO) ଏବଂ ୧୯୭୨ରେ ମହାକାଶ ଆୟୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
2. ୧୯୬୩ରେ କେରଳର ଥୁମ୍ବାଠାରେ ଥୁମ୍ବା ବିଷୁବୀୟ ରକେଟ୍ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରେରଣ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
3. ୧୯୭୫ ଏପ୍ରିଲ ୧୯ରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ ‘ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ’ ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୭୯ ଜୁନ୍ ୭ରେ ‘ଭାସ୍କର ପ୍ରଥମ’ ଏବଂ ୧୯୮୧ ଜୁନ୍ ୧୯ରେ ପ୍ରଥମ ଯୋଗାଯୋଗ ଉପଗ୍ରହ ‘ଆପ୍ଲ’ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲା।
4. ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଓ ଭାସ୍କର ପ୍ରଥମର ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ପାଇଁ ଋଷିଆର ବୈକାନୁର ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସହଯୋଗ ନିଆଯାଇଥିଲା। ପରେ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ଭାରତ ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରେରଣ କରିଛି।
5. କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉନ୍ନତ କରେ ଏବଂ ପାଣିପାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବିକାଶ ଓ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।

ଏହିପରି, ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରେରଣ ଓ ତାହାର ବ୍ୟବହାର ଭାରତର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।