ଅଧ୍ୟୟନ › Class 9 · ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 3
କଟିଳ ବା ବହୁସ୍ତର ବିଶିଷ୍ଟ ଏପିଥେଲିୟମ୍ (Stratified Epithelium) କେଉଁଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ କ’ଣ?
କଟିଳ ବା ବହୁସ୍ତର ବିଶିଷ୍ଟ ଏପିଥେଲିୟମ୍ର ସଂଜ୍ଞା
କଟିଳ ବା ବହୁସ୍ତର ବିଶିଷ୍ଟ ଏପିଥେଲିୟମ୍ (Stratified Epithelium) ହେଉଛି ଏକାଧିକ ସ୍ତରର କୋଷଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏପିଥେଲିୟମ୍ ଟିସୁ।
1. ଏହି ଟିସୁରେ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଏକାଧିକ ସ୍ତରରେ ସଜିତ ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି।
2. ବହୁସ୍ତରୀୟ ଗଠନ ଯୋଗୁଁ ଏହା ଶରୀରର ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଂଶକୁ ଆବରଣ ଦେଇଥାଏ।
3. ଏହି ଗଠନ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ଘର୍ଷଣ, ଆଘାତ ଓ ବାହ୍ୟ ପ୍ରଭାବରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।
4. ଏହି ଟିସୁ ଶରୀରର ଅଧିଚମ ବା Epidermis ରେ ଦେଖାଯାଏ।
5. ଏହା ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଓ ଶ୍ୱାସନଳୀର ଆବରଣରେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଏ।
6. ସ୍ୱେଦଗ୍ରନ୍ଥି, ମୂତ୍ରଥଳୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରନ୍ଥିରେ ଏହି ଟିସୁ ଦେଖାଯାଏ।
7. ଜନନ ଆବରଣ ବା Germinal Epithelium ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାର ଏପିଥେଲିୟମ୍ର ଏକ ଅବସ୍ଥାନସ୍ଥଳ।
8. ଏହାର ବହୁସ୍ତରୀୟ କୋଷବିନ୍ୟାସ ଆବରଣ ଓ ସୁରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରେ।
ଉପସଂହାର: ତେଣୁ ଏକାଧିକ ସ୍ତରରେ ସଜିତ କୋଷ ଓ ସୁରକ୍ଷାଦାନ କ୍ଷମତା କଟିଳ ଏପିଥେଲିୟମ୍ର ପ୍ରଧାନ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ
- ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ୍ (Neutrophil) କଣିକୁ ଶରୀରରେ କେଉଁ ଭୂମିକା ନିଭାଏ ଏବଂ ଏହାର କେଉଁ ବିଶିଷ୍ଟତା ରହିଛି?
- ରେଖିତ ପେଶୀ (Striated Muscle) କୁ ଐଚ୍ଛିକ ପେଶୀ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?
- ଲିଗାମେଣ୍ଟ (Ligament) ଏବଂ ଟେଣ୍ଡନ୍ (Tendon) ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ରେଖିତ ପେଶୀ (Striated Muscle) ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
- ଅଗ୍ରସ୍ଥ ମେରିଷ୍ଟେମ୍ (Apical Meristem) କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?