ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପ (Large Scale Industry) ର ବିଶେଷତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପର ବିଶେଷତ୍ୱ

ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପ (Large Scale Industry) ହେଉଛି ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ପାଦନମୂଳକ ଶିଳ୍ପ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃହଦାକାର ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଓ ଅଧିକ ଶ୍ରମଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

1. ଏହି ଶିଳ୍ପରେ ବୃହଦାକାର ଶକ୍ତିଚାଳିତ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ। ତେଣୁ ଉତ୍ପାଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରନିର୍ଭର ଓ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଥାଏ।

2. ଏଠାରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର କଞ୍ଚାମାଲ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ତେଣୁ କଞ୍ଚାମାଲର ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଣ ଓ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

3. ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଉତ୍ପାଦନର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କୁଶଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରମିକ କାମ କରନ୍ତି।

4. ଏହି ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଅଧିକ ପରିମାଣର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ଯନ୍ତ୍ରପାତି, କାରଖାନା, କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ।

5. ଏଠାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଆକାରରେ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଓଜନଦାର ହେବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ପରିବହନ ପାଇଁ ବିଶେଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦରକାର ହୁଏ।

6. ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପର ଉତ୍ପାଦନ ପରିମାଣ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଓ ବେଳେବେଳେ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

7. ଲୌହଇସ୍ପାତ କାରଖାନାରେ ଲୋହା ଓ କୋଇଲା ପରି ଅଧିକ କଞ୍ଚାମାଲ ବ୍ୟବହାର କରି ବୃହତ୍ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ।

8. ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପର ଉଦାହରଣ ହେଲା ଲୌହଇସ୍ପାତ କାରଖାନା, ବୟନ ଶିଳ୍ପ, ପେଟ୍ରୋ ରସାୟନ ଶିଳ୍ପ, ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବୃହଦାକାର ଯନ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ଶିଳ୍ପ।

ଏହିପରି, ଅଧିକ ପୁଞ୍ଜି, ବୃହତ୍ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ପ୍ରଚୁର କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ଅଧିକ ଶ୍ରମିକ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ଶିଳ୍ପକୁ ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପ କୁହାଯାଏ।