ଅଧ୍ୟୟନ › Class 10 · ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ · ଅଧ୍ୟାୟ 8

ବୁଝାଅ । ତାରର ପ୍ରତିରୋଧ କିଭଳି ଭାବେ ତା’ର ପ୍ରସ୍ଥୁଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉପରେ ନିଭର କରେ ?

ତାରର ପ୍ରତିରୋଧ ତାହାର ପ୍ରସ୍ଥଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସହ ପ୍ରତିଲୋମାନୁପାତୀ ଅଟେ। ଏହି ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବା ପାଇଁ ତାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ, ପଦାର୍ଥ ଓ ତାପମାତ୍ରାକୁ ସ୍ଥିର ରଖାଯାଏ।

1. ତାରର ପ୍ରସ୍ଥଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳକୁ A ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧକୁ R ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ।

2. ପରୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରକ ସମାନ ଥିଲେ ପ୍ରତିରୋଧ Aର ବିପରୀତ ଭାବେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

3. ଗଣିତୀୟ ଭାବେ,
R ∝ 1/A

4. ତେଣୁ ପ୍ରସ୍ଥଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବଢ଼ିଲେ ତାର ମଧ୍ୟରେ ଚାର୍ଜ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନ ମିଳେ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧ କମିଯାଏ।

5. ପ୍ରସ୍ଥଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କମିଲେ ଚାର୍ଜ ପ୍ରବାହର ପଥ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧ ବଢ଼ିଯାଏ।

6. ଦୈର୍ଘ୍ୟ l ଓ ପ୍ରତିରୋଧିତା ρକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କଲେ,
R ∝ l/A

7. ସମାନୁପାତ ସ୍ଥିରାଙ୍କ ρ ହେଲେ,
R = ρl/A

8. ଏଠାରେ ρ ହେଉଛି ପଦାର୍ଥର ପ୍ରତିରୋଧିତା ଏବଂ ଏହାର SI ଏକକ Ωm।

ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ସମାନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ସମାନ ପଦାର୍ଥର ଦୁଇଟି ତାର ମଧ୍ୟରୁ ଯାହାର ପ୍ରସ୍ଥଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଅଧିକ, ତାହାର ପ୍ରତିରୋଧ କମ୍ ହେବ।

ଅତଏବ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାରକ ସ୍ଥିର ଥିଲେ ପ୍ରତିରୋଧ ପ୍ରସ୍ଥଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ପ୍ରତିଲୋମାନୁପାତୀ ଅଟେ।

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଆହୁରି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ